اگر تا به حال به جواهرات دقت کرده باشید احتمالا متوجه ریزبینی و ظرافت طراحی نگینها شدهاید. بخش زیادی از زیبایی و استحکام یک انگشتر یا گردنبند، به نوع یا انواع مخراج کاری استفاده شده در آن وابسته است. به زبان ساده، مخراج کاری همان روش قرار دادن و تثبیت نگینها در جواهرات است، طوری که هم جلوه نهایی جذاب باشد و هم نگینها امن بمانند. در این مقاله قصد داریم شما را با انواع پایه نگین و شیوههای مختلف مخراج کاری آشنا کنیم تا نگاهتان به جواهرات حرفهایتر و دقیقتر شود.
هنر بیهمتای فرخی در گوهرنشانی
جواهرسازان فرخی با تخصص، روش های نوین و ابزارهای دقیق، انواع تکنیکهای مخراج کاری و ترکیب آنها را در ساخت جواهراتی یونیک و خیره کننده بکار میبرند. میتوانید جهت مشاهده نمونه جواهرات فرخی به صفحه گالری جواهرات بروید یا جهت حضور در گالری جواهرات با ما تماس حاصل فرمایید.
انواع روش مخراج کاری
مخراج کاری یا همان گوهرنشانی، یکی از حساسترین و ظریفترین مراحل در ساخت جواهرات است. این هنر هم ظاهر نگین را زیباتر میکند و هم استحکام و دوام سنگها را تضمین میکند. در این فرایند هرگز از چسب یا مواد شیمیایی استفاده نمیشود زیرا با گذر زمان نگینها را مستعد آسیب و شل شدن میکند. در عوض، پایهها طوری طراحی و تنظیم میشوند که سنگها به ایمنترین شکل ممکن روی آنها قرار گیرند.
انواع مخراج کاری بسته به اندازه و نوع سنگ، متفاوت است. سنگهای ریز و درشت هر کدام نیاز به شیوههای خاصی دارند تا هم جلوه جواهر حفظ شود و هم از آسیب دیدن سنگ جلوگیری شود. در ادامه، محبوبترین و رایجترین روشها را بررسی میکنیم.
روش چنگی (Claw Setting)
روش چنگی یکی از قدیمیترین و شناخته شدهترین تکنیکها برای سوار کردن سنگهای درشت و متوسط است. همان طور که از نامش پیداست، در این سبک، نگین با تعدادی چنگک کوچک روی پایه تثبیت میشود. چنگکها انواع مختلفی دارند:
- مفتولی: ساده و محکم، مناسب برای نگینهای بزرگ
- تسمهای: ظریفتر و بیشتر برای جلوه زیبایی به کار میرود
- ناودانی: برای سنگهای خاص و طراحیهای پیچیده
علاوه بر این، گوهر نشانی به سبک چنگی خودش انواعی دارد: چنگی ساده (۲ تا ۴ چنگ)، چنگی مشترک، تنیسی و چنگی سولیتری. این روش هم برای سنگهای درشت مناسب است و هم امکان بازتاب نور از همه زوایا را فراهم میکند، بنابراین نگین درخشش بیشتری دارد.
روش ریلی (Channel Setting)
روش ریلی یکی از جذابترین روشهای مخراج کاری برای سنگهای ریز و متوسط است. در این روش، نگینها بین دو دیواره فلزی شبیه ریل قطار قرار میگیرند. جواهرساز با ابزارهای دقیق، دو شیار قرینه در دیوارهها ایجاد میکند و سپس سنگها را داخل آنها میگذارد. در نهایت، دیوارهها به سمت سنگها فشار داده میشوند تا ثابت بمانند.
این سبک نه تنها جلوه مرتب و مدرن به جواهر میدهد، بلکه از ریزش یا حرکت نگینها جلوگیری میکند. روش ریلی معمولا برای نگینهای ریز استفاده میشود و برای ساخت انگشترها و دستبندهای ردیفی بسیار مناسب است.
روش قلمخور (Bead Setting / Pave)
روش قلمخور دقیقترین و ظریف ترین نوع گوهر نشانی است که معمولا برای سنگهای بسیار ریز (کمتر از یک دهم قیراط) به کار میرود. در این سبک، جواهرساز باید مراحل متعددی را به دقت انجام دهد:
- سوراخ کاری فلز
- قلم زنی و ایجاد گوارسه (چنگه های مینیاتوری)
- جاسازی سنگ در گوارسه
- فشار دادن فلز به دور سنگ
این کار نیاز به مهارت بالا دارد زیرا کوچکترین اشتباه میتواند سنگ را خراب کند یا پایه را آسیب بزند. روش قلم خور برای جواهرات ظریف و پرنگین مثل انگشترهای عروس یا دستبندهای مرصع، بهترین گزینه است.
روش کاسهای (Bezel Setting)
روش کاسهای سادهترین و امنترین انواع مخراج کاری برای نگینهای ریز و متوسط است. در این سبک، فلز به شکل کاسهای دور سنگ قرار میگیرد و نگین کاملا درون آن تثبیت میشود. مزیت این روش این است که هیچ اثری از نصب نگین دیده نمیشود و سنگ به خوبی محافظت میشود.
روش کاسهای به دلیل امنیت بالا برای نگینهای با ارزش و حساس مناسب است و اغلب در گردنبندها و گوشوارهها استفاده میشود. این سبک هم قابل ترکیب با دیگر روشهاست و جلوهای نرم و یکپارچه به جواهر میدهد.
روش صورت دیوارهای (Flush / Gypsy Setting)
روش صورت دیوارهای یکی دیگر از شیوههای نصب نگینهای درشت و متوسط است. در این تکنیک، سنگ مستقیما داخل فلز قرار میگیرد و لبههای فلز به آرامی اطراف سنگ پرس میشود طوری که سطح سنگ با سطح فلز هم سطح شود.
مزیت اصلی این روش این است که نگین کاملا ایمن است و هیچ چیزی بیرون از سطح فلز دیده نمیشود، بنابراین احتمال لبپر شدن یا گیر کردن سنگ به لباس یا اجسام دیگر کاهش مییابد. معمولا این سبک در انگشترهای مردانه و جواهرات روزمره استفاده میشود، جایی که دوام و امنیت سنگ اهمیت بیشتری دارد.
روش نبشی (Prong / Corner Setting)
روش نبشی شبیه به روش چنگی است اما چنگکها تنها در گوشهها قرار میگیرند و بیشتر برای نگینهای مربعی یا مستطیلی درشت کاربرد دارد. در این روش، فشار به گوشههای سنگ وارد میشود تا سنگ در جای خود محکم شود، اما بیشترین سطح نگین آزاد است و نور بیشتری به آن میتابد.
این سبک برای جواهراتی که نمای برجسته و جلوه نوری بالا نیاز دارند، بسیار مناسب است. از آنجایی که فقط گوشهها نگین را نگه میدارند، مهارت گوهرنشانی در تراز و ایمن کردن سنگ اهمیت زیادی دارد تا سنگ حتی با کوچکترین ضربه هم جابجا نشود.
مخراج کاری هالو (Halo Setting)
در روش هالو، سنگهای ریز دور یک نگین مرکزی چیده میشوند. این طراحی باعث میشود نگین مرکزی بزرگتر و درخشانتر به نظر برسد و نور بیشتری بازتاب شود.
ویژگیها:
- مناسب برای سنگ مرکزی درشت و نگینهای فرعی ریز
- اغلب با پایه خوشهای یا مهرهای ترکیب میشود
- برای انگشترهای نامزدی و گردنبندهای لوکس کاربرد دارد
- جلوهای لوکس و پرنور ایجاد میکند که درخشندگی سنگ مرکزی را چند برابر میکند
مثلا اگر یک الماس بیضی ۱ قیراطی را با چند نگین ریز ۰٫۰۵ قیراطی هالو کنیم، نگین مرکزی بسیار برجستهتر دیده میشود و کل انگشتر جلوهای پرنور و جذاب پیدا میکند.
مخراج کاری سه گانه (Trilogy Setting)
روش سه گانه بر پایه قرار گرفتن سه سنگ در کنار هم طراحی شده است. این سبک انعطاف زیادی دارد و میتواند شامل ترکیبهای مختلفی باشد:
- سه سنگ هم اندازه و هم شکل
- سنگ مرکزی بزرگ با دو سنگ کوچکتر در طرفین
- سه سنگ با اشکال مختلف یا اندازه متفاوت
ویژگیها:
- سنگ مرکزی معمولا درشت است و دو سنگ جانبی میتوانند ریز یا متوسط باشند
- امکان استفاده از تراشهای مختلف (گرد، بیضی، مستطیلی) وجود دارد
- برای حلقههای نامزدی و انگشترهای خاص بسیار محبوب است
- جلوهای متوازن و جذاب ایجاد میکند که توجه را مستقیم به سنگ مرکزی جلب میکند
این روش به طراحان امکان میدهد تا تنوع و خلاقیت بیشتری در ترکیب نگینها داشته باشند و حتی از انواع سنگها یا رنگهای مختلف استفاده کنند.
انواع پایهها نگین در مخراج کاری
همان طور که قبلا گفتیم تمام زیبایی و ظرافت مخراج کاری به نحوه سوار شدن نگین روی پایه وابسته است. هر پایه ویژگیها و کاربرد خاص خود را دارد و روش نصب سنگ روی هر پایه متفاوت است. در ادامه، رایجترین و پرکاربردترین انواع پایهها در مخراج کاری را معرفی میکنیم و توضیح میدهیم هر کدام برای چه نوع سنگ و جواهراتی مناسب هستند.
پایه چنگهای (Prong Setting)
پایه چنگهای یکی از قدیمیترین و محبوب ترین پایههاست و بیشتر برای نگینهای تک و ارزشمند استفاده میشود، به ویژه الماس و سنگهای قیمتی درشت. طراحی این پایه باعث میشود نور به تمام سطح سنگ بتابد و درخشش و جذابیت آن بیشتر شود.
دو نوع رایج آن عبارتاند از:
- چنگهای V شکل: برای نگینهای بزرگ و تراش خورده مناسب است و ایمنی بالا فراهم میکند.
- چنگهای اشتراکی: چند نگین با یک چنگک مشترک تثبیت میشوند و فضای بین آنها بازتر است.
مزیت دیگر این پایه این است که مخراج کاری روی آن نسبتا آسان و سریع است، بنابراین بسیاری از طراحان جواهرات از آن برای انگشترهای نامزدی و تک نگین استفاده میکنند.
پایه دیوارهای یا حفرهای (Bezel Setting)
در پایه دیوارهای، فلز دور نگین را کامل احاطه میکند و سنگ در وسط کاملا محافظت میشود. این پایه به ویژه برای نگینهای تراش فانتزی و سنگهای حساس مثل الماس گلابی یا اشک استفاده میشود.
نسخه نیمه دیوارهای (Partial Bezel) تنها قسمتی از سنگ را پوشش میدهد، به طوری که بخشی از نگین نمایان است و جلوهای مدرن و مینیمال به جواهر میدهد. این پایه برای حلقهها و انگشترهای روزمره ایدهآل است، زیرا محافظت بالا و امنیت نگین را تضمین میکند و با کمترین احتمال لبپر شدن سنگ همراه است.
پایه کانالی (Channel Setting)
در پایه کانالی، نگینها بین دو دیواره فلزی قرار میگیرند و با فشار دیوارهها در جای خود محکم میشوند. این روش برای نگینهای گرد و ردیفی مثل دستبندها و حلقههای الماس مناسب است.
ویژگی اصلی این پایه، حفاظت کامل از لبههای نگینهاست، زیرا هیچ بخشی از سنگ در معرض ضربه یا ساییدگی قرار نمیگیرد. همچنین ظاهر کار مرتب و منظم است و برای جواهرات گران بها بسیار توصیه میشود.
پایه سنگفرشی (Pave Setting)
پایه سنگفرشی مخصوص نگینهای ریز و ظریف است و نصب آن بسیار دقیق و تخصصی است. در این روش، سنگها به شکل موزاییکی روی پایه قرار میگیرند و با نظم هندسی دقیق تثبیت میشوند.
چرا این پایه اهمیت دارد؟ چون کیفیت مخراج کاری روی پایه سنگفرشی نه تنها زیبایی و درخشش جواهر را تعیین میکند، بلکه ارزش نهایی طلا و جواهر را نیز افزایش میدهد. این سبک معمولا برای انگشترهای پرنگین، دستبندهای ظریف و گوشوارههای ردیفی استفاده میشود.
پایه بالرین (Ballerina Setting)
در این سبک، نگینهای مخروطی شکل به دور یک مرکز فرضی چیده میشوند و فرم کلی شبیه دامن یک بالرین است. این پایه بیشتر برای سفارشی سازی و جواهرات طرح دار کاربرد دارد.
نکته مهم در پایه بالرین، عمق قرارگیری نگینهاست؛ اگر عمق کافی وجود نداشته باشد، سنگها ممکن است شل شوند یا آسیب ببینند. این پایه هم برای نگینهای متوسط و هم ریز قابل استفاده است و جلوهای ظریف و چشم نواز ایجاد میکند.
پایه خوشهای (Cluster Setting)
پایه خوشهای شامل تعدادی سنگ ریز است که کنار هم قرار میگیرند و طرحی مانند گل یا شکلهای خیالی ایجاد میکنند. نگینها معمولا در چند سطح و ارتفاع متفاوت نصب میشوند تا جلوهای سه بعدی و برجسته ایجاد شود.
این سبک برای انگشترهای عروس، دستبندهای لوکس و گردنبندهای چندنگین مناسب است و میتوان آن را به صورت باز یا فشرده کار کرد. کیفیت مخراج کاری در این پایه تأثیر زیادی روی درخشش و زیبایی نهایی دارد.
پایه تراز (Flush Setting)
در این پایه، سطح نگین با سطح فلز هم تراز است و تنها کمی از بالای سنگ دیده میشود. درخشش سنگ کمتر است اما ظاهر کار مرتب و مینیمال میشود. نصب آن ساده است و برای نگینهای مقاوم و جواهرات مردانه بسیار مناسب است، جایی که دوام و ایمنی اهمیت بیشتری دارد.
پایه مهرهای (Bead Setting)
در پایه مهرهای، نگینها با فاصله کمی از هم روی پایه قرار میگیرند و برجستگی خاصی ایجاد میکنند. این سبک امکان ایجاد طرحهای خلاقانه و متنوع را فراهم میکند و میتواند با مخراج کاری Halo ترکیب شود تا تعداد سنگها بیشتر و درخشش جواهر افزایش یابد.
پرسشهای متداول (FAQ)
پایههای مختلف، نگین را به شیوههای متفاوت نگه میدارند و میزان فشار و حفاظت سنگ را تعیین میکنند.
انتخاب پایه بسته به اندازه، تراش و حساسیت سنگ انجام میشود تا زیبایی و ایمنی جواهر تضمین شود.
بله طراحی و ارتفاع پایهها نور و بازتاب را تغییر میدهد و جلوه سنگها را متفاوت نشان میدهد.
جواهری فرخی
جواهرات لوکس گالری فرخی با استفاده از سنگهای خاص و کمیاب و فلزاتی مرغوب تولید میشوند. همچنین تمام مراحل طراحی و ساخت جواهرات توسط جواهرسازانی ماهر و باتجربه و با ترکیب تکنیکهای خاص جواهرسازی انجام میشوند. تمام این موارد باعث میشوند همواره جواهرات لوکس فرخی در سطح بالایی از زیبایی و کیفیت قرار گیرند. میتوانید جهت بازدید حضوری از جواهرات گالری فرخی با ما تماس گرفته و وقت بازدید رزرو نمایید.
جواهری فرخی
جواهرات لوکس گالری فرخی با استفاده از سنگهای خاص و کمیاب و فلزاتی مرغوب تولید میشوند. همچنین تمام مراحل طراحی و ساخت جواهرات توسط جواهرسازانی ماهر و باتجربه و با ترکیب تکنیکهای خاص جواهرسازی انجام میشوند. تمام این موارد باعث میشوند همواره جواهرات لوکس فرخی در سطح بالایی از زیبایی و کیفیت قرار گیرند. میتوانید جهت بازدید حضوری از جواهرات گالری فرخی با ما تماس گرفته و وقت بازدید رزرو نمایید.